De beste teksten maak je samen

Reageren is een kunst, toetsenbord met emoji's

Schrijven kunnen we allemaal, maar tekstschrijven is een vak. De schrijver gaat niet even lekker creatief los in een vlot geschreven stukje. Een tekst heeft tijd en aandacht nodig. Van de schrijver, die weet dat ze niet perfect is. Van de opdrachtgever, die snapt dat een tekst zelden in één keer raak is. In de zogenaamde ‘feedbackronde’ wordt de tekst wat hij moet worden. Tenminste, dat is de bedoeling. Het is niet altijd makkelijk. Wat helpt?

Veel vragen

De schrijver verbindt opdrachtgevers en lezers. Ze zorgt dat de lezers vertrouwen krijgen, zich aangesproken voelen, de informatie krijgen die nodig is om in actie te komen. Ze moet daarvoor veel weten en stelt veel vragen. Niet alleen over inhoud, genre, vorm en medium; ook over je bedrijf, je doel, wat er leeft onder je lezers en wat je voor ze oplost. Hoe meer de schrijver weet, des te beter ze je verhaal kan ‘vangen’.

Reageren is een kunst

De schrijver gaat aan het werk en je ontvangt een tekst. Nee, dat is niet de definitieve tekst, het is een concept waarop je reactie wordt gevraagd. ‘Feedback geven’ wordt dat ook wel genoemd, ‘terugkoppelen’ in het Nederlands. Mechanische termen voor een sociaal proces: reageren, commentaar geven, kritiek leveren, tevredenheid uiten.

Emotionele intelligentie

Dat is best lastig. De gever weet vaak niet hoe het te doen, de ontvanger niet hoe ermee om te gaan. Er is wat emotionele intelligentie voor nodig. We zullen het moeten leren, want een tekst is vaker niet dan wel in één keer raak. Of klant en tekstschrijver nu nieuw voor elkaar zijn of al jaren samenwerken: bijsturen, samen schaven en scherpslijpen brengen een tekst verder.

Missers

Bekende missers van opdrachtgevers zijn reacties als: ‘Dit is het niet hoor, we zoeken een ander’. De schrijver heeft geen idee waarom. Of deze: ‘We willen je vragen het over te doen. Hierbij het tone of voice-document nog een keer’. Echt, daar heeft de schrijver al grondig kennis van genomen. Zeg ook niet: ‘Mooi verhaal’. De schrijver wordt daar niets wijzer van.

Goed samenwerken voor de beste tekst? Stel vragen, ga in gesprek, wees specifiek, open en eerlijk!

De hamvraag

In een intervisiebijeenkomst van Tekstnet, beroepsvereniging van tekstschrijvers, maakte de kwestie de tongen los. Met nutteloze, onwerkbare en beledigende feedback hebben we allemaal ervaring. Voorbeelden te over, oplossingen hadden we minder snel paraat. Tot een deelnemer vroeg: “Maar geven jullie wel aan wáár je een reactie op wilt krijgen?” Het bleek de hamvraag.

Aanknopingspunten

Als het goed is, zijn er aandachtspunten vastgelegd, in een briefing, je offerte, een mailwisseling, vergadering of telefoongesprek. Neem die in gedachten als je je tekst naar je opdrachtgever stuurt. Geef duidelijk aan dat dit de eerste versie is. En stel vragen: Is de inhoud correct? Is dit wat je bedoelt? Kloppen stijl en toon? Past dit bij je doel en de doelgroep? Is de verhaallijn goed, de opbouw logisch? Vind je de tekst prettig leesbaar? Zo geef je je opdrachtgever aanknopingspunten om zo concreet mogelijk te reageren.

Ga in gesprek

Dat hoeft niet mondeling – al is daar veel voor te zeggen. Een (telefoon)gesprek is persoonlijker. Het geeft meer ruimte voor nuances dan de track changes-wirwar van wijzigingen, commentaren en pietluttigheden die nogal eens als ‘feedback’ terugkomt. Niet zelden met ‘input’ van verschillende meelezers, gelardeerd met betweterige opmerkingen over zinsbouw, interpunctie, grammatica en spelling. Lieve opdrachtgever, ga niet op de stoel van je schrijver zitten, maar werk met haar samen.

De beste teksten maak je samen

Lees de tekst een paar keer, liefst met wat tijd ertussen. Leg hem voor aan eventuele meelezers. Zorg voor eenduidig, concreet en gestructureerd commentaar, dat door één persoon wordt gegeven. Zo voorkom je tegenstrijdigheden – en ingewikkeld e-mailverkeer. Dan is de schrijver weer aan zet. Zij leert ervan en groeit in haar vak. Jij krijgt een betere tekst.

Samen een tekst maken? Lang verhaal, kort bericht, oneliner of whitepaper? Bel of mail! 

Je verhaal van concept tot content